کودکان با داشتن دندان هایی سالم، شاد تر، پر جنب و جوش تر و بطور کلی با سلامت روحی و جسمی بیشتری زندگی خواهند کرد. خانواده مهم ترین نقش را در رعایت بهداشت دهان و دندان کودکان دارد. بنابراین باید روش های صحیح مراقبت از دندان ها رو به کودکان آموزش داد و در اینکار به بهترین شکل ممکن به آنها کمک کرد.
نکته قابل توجه در آموزش های بهداشتی دهان و دندان این است که کودک در سنین پایین از اهمیت موضوع حفظ سلامت و همینطور از با ارزش بودن دندان های خود مطلع شود و به دلیل نهادینه شدن سبک زندگی سالم در ذهن خود، تا زمان بزرگسالی هرگز از دندان هایش غافل نشود.
10 نکته مهم برای حفظ سلامت دهان و دندان کودک
والدین نباید منتظر رویش کامل دندان های فرزندشان باشند تا بعد از آن به فکر راهکارهایی برای حفظ سلامت دهان و دندان کودک دلبندشان بیفتند.
در حقیقت تغذیه مناسب و بهداشت دهان و دندان میتواند بلافاصله بعد از تولد کودک و حتی قبل از آنکه کودک دندان در بیاورد، شروع شود.
1– عادت های بهداشت دهان و دندان را هرچه سریعتر شروع کنید.
بعد از هر بار تغذیه، لثه نوزاد و دندان های اولی که تازه در حال بیرون آمدن هستند را به آرامی و با یک تکه گاز استریل یا دستمال مرطوب تمیز کنید تا هرگونه ماده غذایی که در اطراف دندان و لثه های او وجود دارد، کاملا پاک شود.
2– با احتیاط و دقت کامل مسواک بزنید
هنگامیکه دندان های کودک شما شروع به روییدن میکند، آنها را به آرامی با یک مسواک کوچک و نرم مسواک بزنید. میتوانید از خمیردندان فلورایده هم به اندازه خیلی خیلی کم (اندازه دانه برنج) استفاده کنید.
3– روش صحیح مسواک زدن را به فرزند خود بیاموزید.
هنگامیکه کودک به سن 2 یا 3 سالگی رسید زمان آن فرا رسیده است تا نحوه مسواک زدن به کودک و مراقبت از دندان ها را به او بیاموزید. برای اینکار ابتدا خودتان مسواک زدن دندان های او را امتحان کنید، سپس کاری را که انجام داده اید مجدد از او بخواهید که تکرار کند.
آموزش مسواک زدن دندان کودک ممکن است چند سالی را به خود اختصاص دهد. بنابراین اینکار را تا 6 یا 7 سالگی با جدیت ادامه دهید و حتی زمانیکه خودش مسواک را به دست میگیرد، بر مسواک زدن او نظارت داشته باشید.
– از خمیردندان مخصوص کودکان و به اندازه کم (نخود) استفاده کنید.
4– آب مصرفی خود را چک کنید
اطمینان حاصل کنید که آب آشامیدنی فرزندتان حاوی فلوراید است. اگر آب مصرفی شما، آب شهری، آب چاه یا بطری حاوی فلوراید نیست، دندانپزشک متخصص اطفال میتواند مکمل روزانه‌ی فلوراید را برایتان تجویز کند.
بخاطر داشته باشید که خمیردندان ها و غذاهای مختلف نیز ممکن است حاوی فلوراید باشند.
5– با پوسیدگی شیشه شیر مبارزه کنید
اجازه ندهید کودک با بطری یا شیشه محتوی چیزی غیر از آب در دهانش به خواب برود.
هنگامیکه دندان ها برای مدت طولانی در معرض مایعات حاوی قند (از جمله شیر مادر و شیر خشک) باشند، احتمال پوسیدگی بطور چشمگیری افزایش می‌یابد.
6– از مواد قندی پرهیز کنید
بدانید اگر کودک شما قند مصرف کند، خنثی کردن اسیدیته حاصل از باکتری های تولید کننده پوسیدگی، حداقل 30 دقیقه طول میکشد. یک میان وعده شیرین در هر ساعت میتواند به اید معنی باشد که دهان کودک شما همیشه اسیدی است و احتمال پوسیدگی دندان را افزایش میدهد.
7– ویزیت دندانپزشکی کودکان
کودک شما باید در حوالی تولد یکسالگی خود و بعد از آن بطور منظم و هر شش ماه یکبار به دندانپزشک متخصص کودکان مراجعه کند.
8– از بروز پوسیدگی پیشگیری کنید
از دندانپزشک متخصص کودکان درمورد فیشورسیلانت دندان و کاربرد فلوراید برای محافظت از دندان های کودک خود بپرسید. سیلانت ها میتوانند مانع از گیر افتادن غذا در شیارهای ریز روی سطح جونده دندان شوند و فلوراید موضعی موجب استحکام مینای دندان در برابر پوسیدگی میشود.
9– خونسری خود را حفظ کنید
اگر از مراجعه به دندانپزشکی احساس اضطراب میکنید، سعی کنید این احساسات را به کودک منتقل نکنید.
از کلماتی مانند درد، آمپول و خون خودداری کنید. اجازه دهید کادر درمان از توضیحات و واژگان خود برای آشنایی با کودک استفاده کنند.
10 خانه را برای کودک خود ایمن کنید !
تحقیقات نشان داده است که در کودکان زیر 7 سال بیش از نیمی از آسیب های دندانی (دندان های اصلی یا شیری) زمانی اتفاق می‌افتد که کودک در نزدیکی مبلمان منزل بازی میکند.
منظور از بهداشت دهان و دندان خوب چیست ؟
- رعایت بهداشت دهان و دندان باعث میشود دهان ما ظاهری سالم و بوی خوشی داشته باشد.
- دندان های شما تمیز و عاری از باقی مانده مواد غذایی است.
- لثه ها صورتی رنگ هستند و هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن، درد یا خونریزی نمیکنند.
- بوی بد دهان یک مشکل دائمی نیست.
- اگر لثه های شما هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن دچار درد یا خونریزی میشوند، به دندانپزشک خود مراجعه کنید.
نشانه های بهداشت ضعیف دهان و دندان
موارد زیر نشانه هایی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان هستند:
– بوی بد دهان
بوی بد دهان یک مشکل شایع بهداشت دهان و دندان است که حتی پس از مسواک زدن نیز برطرف نمیشود. اگر بوی بد دهان کودکتان از بین نمیرود، حتما با یک دندانپزشک متخصص کودکان مشورت نمایید، زیرا ممکن است نشانه هایی از پوسیدگی، حفره یا بیماری لثه باشد.
– تغییر در زبان
بهداشت ضعیف دهان عمدتا و البته در مواردی برخی بیماری های خاص، میتواند موجب تغییرات چشمگیر در سلامت زبان شوند.
– رنگ گرفتگی دندان ها
تغییر رنگ دندان ها یکی از شایع ترین مشکلات زیبایی در دندان های کودکان است و البته اصلی ترین دلیل رنگ گرفتگی دندان ها عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است.
– جرم و پلاک میکروبی
اگر بهداشت دهان و دندان رعایت نشود، پلاک و جرم اطراف دندان ها جمع میشود. پلاک و جرم پر از باکتری هستند؛ اگر این باکتری ها تمیز نشوند باعث از بین رفتن مینا و پوسیدگی دندان کودک میشوند.
– خونریزی و تورم لثه
بیماری لثه که به عنوان التهاب لثه نیز شناخته میشود، بطور معمول نتیجه تجمع پلاک بر روی دندان ها به دلیل عادات بهداشتی ضعیف دهان و دندان است، مانند مسواک نزدن صحیح دندان ها یا نخ دندان نکشیدن. این امر ممکن است به راحتی باعث تورم و خونریزی لثه شود.
– حساسیت دندانی
حساسیت ناگهانی دندان میتواند نشانه حفره، عفونت، عقب رفتن لثه، پوسیدگی یا آسیب به دندان یا لثه باشد.
– دندان درد
احساس درد در یک یا چند دندان نیاز به توجه و مراجعه به دندانپزشکی دارد و میتواند در درجات مختلف درد، مانند ناراحتی خفیف تا درد شدید عصبی، متفاوت باشد.
– عفونت دندان و تورم صورت
رعایت بهداشت دهان و دندان کمک زیادی به پیشگیری از عفونت و آبسه میکند. مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان های پیشگیرانه باعث میشود که پوسیدگی های اولیه درمان شده و کار به گسترش عفونت، آبسه و تورم نکشد.
– مسواک زدن دندان های فرزندتان دوبار در روز و نخ دندان کشیدن حداقل یکبار، بهترین راه برای رعایت بهداشت دهان و دندان است و باید به عنوان بخشی از برنامه روزمره کودک مورد توجه قرار گیرد.
علاوه بر این، بایستی مراجعه منظم به دندانپزشک متخصص کودکان برای تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی دهان را در برنامه‌ی شش ماهه‌ی فرزندتان قرار دهید.
