فلوراید ماده ای است که به سلامت دندان در مقابل بروز پوسیدگی کمک میکند و باعث استحکام هرچه بیشتر دندان ها میشود. پوسیدگی دندان یکی از عوامل آسیب به دندان است که تقریبا از دوران کودکی شکل میگیرد.
یکی از درمان هایی که در دوران کودکی به منظور کاهش و جلوگیری از پوسیدگی برای دندان کودکان انجام میشود، فلورایدتراپی است این درمان پیشرفت پوسیدگی را کند و بعضا متوقف کرده و دندان ها نسبت به ایجاد پوسیدگی در آینده نیز مقاوم میکند.
روند این درمان برای جلوگیری از پوسیدگی از اوایل رویش دندان های شیری تا دندان های دائمی انجام میشود. تحمل این درمان برای کودک بسیار راحت میباشد و در زمان کوتاهی انجام میشود.
عوامل موثر بر فواصل فلورایدتراپی
فواصل فلورایدتراپی بسته به شرایط دهان و دندان کودک متفاوت خواهد بود علاوه بر این عوامل زیر نیز نقش موثری ایفا میکنند.
- جنس دندان کودک
- عوامل وراثتی مدل تنفس کودک
- سن کودک
- محل سکونت کودک
- بیماری های زمینه ای کودک
- نوع تغذیه کودک: ریزه خواری، خوردن تنقلات شیرین
- شرایط محیطی و اقتصادی
- مصرف داروهای خاص که باعث کاهش غلظت بزاق میشود.
- سابقه ریفلاکس: به دلیل برگشت اسید معده، محیط دهان اسیدی میشود.
نقش فلورایدتراپی در پیشگیری از پوسیدگی دندان
فلورایدتراپی یکی از بهترین و کم هزینه ترین روش ها برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان و حتی بزرگسالان است که درصورت انجام هر شش ماه یکبار تاثیر زیادی در سلامت دندان ها خواهد داشت. فلوراید در تماس با دندان، ساختمان دندان را مقاوم تر کرده، روند پوسیدگی را کند و از ایجاد پوسیدگی های جدید نیز جلوگیری میکند.
این درمان نیازی به بی حسی موضعی و تزریق آمپول ندارد و برای کودکان اصلا دردناک نیست.
از چه سنی بهتر است فلورایدتراپی انجام شود ؟
فلورایدتراپی باعث استحکام ساختار دندان های کودکان و جلوگیری از شروع پوسیدگی زودرس شده و بهتر است از سنین نوزادی با رویش دندان های شیری آغاز شده و به صورت دوره ای تکرار شود.
فلورایدتراپی چه اثراتی دارد ؟
- تقویت مینای دندان
- کاهش ریسک ترمیم دندان
- پیشگیری از ایجاد پوسیدگی دندان
- افزایش مقاومت در برابر اسیدهای حاصل از میکروب
- جلوگیری از ایجاد لکه های سفید در طول درمان ارتودنسی
- معکوس کردن روند تخریب دندان ها
مواد مورد استفاده در فلورایدتراپی
مواد استفاده شده معمولا به صورت ژل، کف یا موادی به نام وارنیش هستند که دارای بوی بسیار مطبوع میباشد تا کودک احساس و خاطره بدی از این درمان نداشته باشد.
3 دلیل انجام فلورایدتراپی
- مقاومت مینای دندان به پوسیدگی را افزایش میدهد.
- مقدار اسید تولید شده توسط باکتری های موجود در دهان را به حداقل می رساند.
- یک عامل ضد باکتری است که به باکتری های تجمع یافته در سطح دندان حمله میکند.
فلوراید چگونه اثر میگذارد ؟
فلوراید به عاج و مینای دندان های رویش نیافته وارد شده و باعث استحکام و افزایش مقاومت دندان ها در برابر پوسیدگی میشود. فلوراید مصرفی به داخل بزاق ترشح میشود، اگرچه غلظت بزاقی آن کم است اما غلظت آن در پلاک میکروبی زیاد بوده و باعث کاهش تولید اسید میشود. بنابراین خود باعث کاهش پوسیدگی دندانی میشود.
فواصل زمانی فلورایدتراپی در کودکان چقدر است ؟
- دندان از اعضای مهم بدن است و نقش بسیاری در سلامت عمومی بدن دارد.
- نگهداری و مراقبت از آنها اهمیت بالایی دارد. انجام فلورایدتراپی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان ها، به خصوص در کودکان بسیار مهم است و میتوان آن را از خدمات مهم دندانپزشکی متخصص اطفال تلقی کرد.
دندانپزشک اطفال، با توجه به وضعیت دندان های کودک، فواصل زمانی فلورایدتراپی را تعیین میکند.
به طور کلی فلورایدتراپی در کودکان بین 3 تا 6 ماه یکبار انجام شود.
انواع فلوراید
به صورت سیستمیک: مانند فلوراید موجود در آب آشامیدنی، فلوراید موجود در غذاها و سبزیجات و فلوراید به صورت قرص که فقط با تجویز دندانپزشک امکان استفاده از آن هست.
به صورت موضعی: مانند وارنیش فلوراید، ژل فلوراید موجود در دهانشویه ها و فلوراید موجود در خمیر دندان ها
5 نکته فلوراید برای کودکان
- فلوراید یک ماده معدنی طبیعی است که در خاک، آب و در مواد غذایی مختلف یافت میشود.
- فلوراید با تقویت لایه خارجی مینای دندان، از پوسیدگی دندان جلوگیری میکند.
- فلوراید را میتوان از راه های مختلفی مانند آب آشامیدنی، خمیردندان ها و مکمل های حاوی فلوراید به دست آورد.
- فلوراید به صورت قطره یا قرص در دسترس است، اما اکثرا کودکان به مکمل های فلوراید در این اشکال نیازی ندارند، مگر اینکه توسط دندانپزشک توصیه شود.
اگر فرزندتان بیش از 3سال سن دارد، عادت مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید را در او ایجاد کنید.
آیا فلورایدتراپی باعث تغییر رنگ دندان میشود ؟
یکی از مسائلی که برای برخی از والدین پیش می آید این است آیا فلورایدتراپی باعث ایجاد لکه های قهوه ای روی دندان میگردد ؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که مصرف فلوراید به صورت موضعی عموما باعث تغییر رنگ دندان نمیگردد اما سوال این است که اصولا تغییر رنگ دندان به چه دلیلی ایجاد میشود ؟
باید دانست که علل تغییر رنگ دندان ها بسیار زیاد است اما مهمترین آنها شامل:
- مصرف داروهای حاوی آهن
- عدم رعایت بهداشت دهان
- وجود باکتری های کروموژنیک (رنگ زا) در دهان و… میباشد.
- یکی دیگر از علل تغییر رنگ دندان: مصرف زیاد فلوراید به صورت سیستمیک (یعنی از طریق آب، غذا یا قرص فلوراید) در زمان تشکیل دندان های دائمی، یعنی فاصله تولد تا حدود 5 سالگی است. این امر میتواند منجر به فلوروسیس شود.
تفاوت فلورایدتراپی با دهان شویه فلوراید
قطعا فلورایدتراپی که در مطب دندانپزشکی انجام میشود، نسبت به دهان شویه که در داخل منزل قابل استفاده است، بسیار کاربردی تر و بهتر است.
نکات مهم در رابطه با فلورایدتراپی کودکان
- از خوردن و نوشیدن تا سی دقیقه خودداری شود.
- تا صبح روز بعد از مسواک زدن پرهیز کنید.
- تغییر رنگ دندان ها موقتی خواهد بود و پس از 24 ساعت به حالت عادی بازخواهد گشت.
- مصرف غذاهای سفت و جویدنی مانند خیار یا هویج که لایه وارنیش را از سطح دندان جدا کند تا 24 ساعت ممنوع است. (بهتر است از غذاهای نرم مانند سوپ به کودک بدهیم.)
- انجام فلورایدتراپی با توجه به شاخص های پوسیدگی دندان فردی هر سه ماه تا ۶ ماه پیگیری شود.
- در کودکان زیر 6 سال توصیه به انجام وارنیش فلوراید میشود.
- چراکه ممکن است کودکان کم سن ژل فلوراید را قورت بدهند و باعث ایجاد حالت تهوع و استفراغ در کودک شود.
- اگر احتمال پوسیدگی دندان برای کودک شما زیاد است توصیه میشود مرتبا در منزل از دهانشویه فلوراید دار استفاده شود.
آیا فلوراید ضرر دارد ؟
همانطور که میدانید عناصری مانند آهن، کلسیم، روی منیزیم و… همچنین ویتامین ها برای بدن ضروری هستند.
اما مصرف زیاد آنها ضرر دارد فلوراید هم همینطور است اما مقدار فلورایدی که در خمیردندان، دهان شویه یا ژل های فلوراید است بسیار کم است و نه تنها ضرر نداد بلکه موجب استحکام مینای دندان میشود. بنابراین والدین گرامی در صورت مصرف به اندازه فلوراید جای نگرانی وجود ندارد به دلیل اهمیت زیاد فلوراید در بسیاری از کشورهای پیشرفته به آب آشامیدنی فلوراید اضافه میکنند. چون اثرات مفید آن اثبات شده است.
