پدر و مادرها باید مراقبت های لازم از دندان های فرزندانشان را از حدود 6 ماهگی آغاز کنند و پس از هر بار شیر خوردن کودکان مخصوصا شب ها با یک گاز تمیز سطح دندان یا لثه کودک را تمیز کنند.
کودکانی که شب ها با شیشه شیر یا سینه ی مادر داخل دهان میخوابند بر اثر متابولیزه شدن مواد قندی شیر در دهان، به بیماری دچار میشوند که به آن سندرم شیشه شیر میگویند.
بهتر است کودکان هر شش ماه یکبار از نظر دندانی چکاپ شوند و اگر کودکی دندان های شیری ضعیف و مستعد پوسیدگی داشته باشد، فاصله چکاپ ها باید کوتاه تر شود.
پیشگیری از سندورم شیشه شیر
- تغذیه با شیشه شیر را به زمان غذا محدود کنید.
- هرگز کودک خود را با شیشه شیر، آبمیوه و سایر مواد قندی نخوابانید.
- در طول شب، اجازه ندهید هر زمان کودک خواست، شیر بنوشد.
- در صورت بهانه گیری های مکرر کودک میتوانید آب را جایگزین شیر کنید.
- پس از هر بار تغذیه کودک شیرخوار، با یک پارچه ی تمیز و مرطوب، لثه های وی را پاک کنید.
- با رویش، دندان های کودک، از یک مسواک کوچک نرم و مرطوب، بدون خمیردندان استفاده کنید.
- شما باید کودک خود را تا یکسالگی از شیشه شیر جدا کنید. بهتر است هرچه سریعتر به کودک خود استفاده از فنجان و لیوان را آموزش دهید.

زمان مناسب عادت دادن کودک به استفاده از لیوان ؟
- کودکان 12-0 ماه
لازم برای تغذیه نوزادان، با شروع غذای کمکی (حدود 6 ماهگی) این ضرورت به مرور کمتر میشود. - کودکان 18-6 ماه
استفاده موقت از انواع مختلف لیوان های آموزشی دسته دار و البته بدون نی، تا از مکیدن نی توسط کودک جلوگیری شود. - کودکان +24-6 ماه
آشنا ساختن کودک با لیوان های بدون درب و روباز از 6 ماهگی، در حدود 12 ماهگی اکثر اوقات نوشیدنی ها را با لیوان به او بدهید. در 24 ماهگی کودک باید نوشیدنی های خود را کاملا با لیوان بنوشد.
عوارض سندروم شیشه شیر چیست ؟
-از دست رفتن دندان های شیری: پوسیدگی شدید هنگام استفاده از شیشه شیر باعث از بین رفتن دندان های کودک میشود، از بین رفتن دندان های شیری باعث مشکلات مهمی از جمله جویدن غذا، یادگیری صحبت کردن و هدایت رشد صحیح دندان های دائمی میشود.
– تأثیر منفی بر دندان های دائمی: آسیب به دندان های شیری در اثر سندرم شیشه شیر میتواند بر رشد دندان های دائمی نیز تأثیر بگذارد و باعث رشد نادرست یا نامنظم آنها شود.
– مشکلات تغذیه ای و گفتاری: از دست دادن یا آسیب دیدن دندان های شیری میتواند باعث مشکلات تغذیه ای شود، زیرا کودک ممکن است نتواند به درستی غذا را بجود. همچنین این مشکل میتواند در یادگیری صحبت کردن صحیح نیز تأثیر منفی بگذارد.
– عفونت های دهانی و لثهای: پوسیدگی پیشرفته میتواند به عفونت های دهان و لثه منجر شود. این عفونت ها ممکن است باعث درد شدید، تورم و در موارد شدید، نیاز به درمان های دندانپزشکی پیچیده و هزینه بر مانند عصبکشی یا حتی جراحی شوند.

برای سلامت دندان کودکان شیر خشک خوب است یا شیر مادر ؟
بررسی ها نشان داده است که تغذیه کودکان با شیر مادر، مناسب ترین روش تغذیه ای جهت پیشگیری از مشکلات ارتودنسی و نامنظم شدن دندان ها است و احتمال ایجاد بی نظمی های دندانی در کودکانی که از شیشه های شیر یا پستانک استفاده میکنند بیشتر است.
در صورت اجبار والدین به تغذیه کودک با شیشه شیر و پستانک، بهتر است از نوعی سر شیشه های مخصوص استفاده کنند،تا احتمال ایجاد مشکلات بی نظمی دندان کاهش یابد.
اما جدا از مشکلات ارتودنسی و بی نظمی های دندانی، چه شیر خشک، چه شیر مادر یا شیرهای پاستوریزه، به خصوص اگر شیرین شده باشند، میتوانند موجب ایجاد پوسیدگی های دندانی در کودکان شوند.
بنابراین مراقب باشید که کودکتان در هنگام خوابیدن به شیر عادت نکنند زیرا، ماندن طولانی مدت شیر بر روی دندان ها موجب ایجاد پوسیدگی دندان میشود.
درصورت امکان بعد از آنکه کودک شیر را نوشید، دندان هایش را تمیز کنید و یا برای پاک شدن بقایای شیر روی دندان هایش به او مقداری آب دهید و هرگز شیر کودکتان را به کمک قند، شکر، نبات، عسل و یا موادی مانند این ها را شیرین نکنید، زیرا باقی ماندن شیر شیرین شده بر روی دندان ها، موجب پوسیدگی بیشتر خواهد شد. و نیز از دادن آبمیوه های شیرین به کودک در هنگام خواب پرهیز کنید.
ممنوعیت شیر شبانه
- از مهمترین عوامل پوسیدگی دندان کودکان شیر شبانه است.
- شیر مادر و شیر خشک هر دو قند دارند وقتی کودک چند وعده در طول شب شیر میخورد این قتد ساعت ها روی دندان های کودک باقی میماند و باعث پوسیدگی میشود.
- راه حل: با مشورت دندانپزشک کم کم وعده های شبانه کودک را کم کنید تا در نهایت شیر شبانه را کاملا قطع کنید تا زمان قطع کامل شیر شبانه بهتره بعد از هر وعده لثه و دندان های کودکتان را خوب تمیز کنید.
- بهترین زمان برای قطع شیر شبانه ۸ تا ۱۲ ماهگی کودک است. پروسه قطع شیر شبانه دو الی سه ماه زمان میبرد و هرگز نباید اجازه بدید که بیشتر از یکسالگی کودکتان زمان ببرد.

علائم پوسیدگی زودرس بر اثر شیر شبانه
این پوسیدگی ها ابتدا به صورت لکه های سفیدی روی دندان نزدیک لثه میباشند که به سختی دیده میشوند. اما اگر تشخیص داده شوند میتوان با فلورایدتراپی از پیشرفت این پوسیدگی ها جلوگیری کرد.
این لکه ها سپس به شکل نقطه های قهوه ای رنگ در آمده که به مرور منجر به سوراخ شدن و یا شکست دندان میگردند.





